Son Güncelleme: 7 Eylül 2026
Mayıs 2026’dan bu yana dünyanın farklı bölgelerinde depremler, seller, heyelanlar, orman yangınları, tropikal siklonlar, aşırı sıcaklıklar ve volkanik faaliyetler önemli can ve mal kayıplarına yol açtı. Bazı afetler kısa sürede kontrol altına alınırken, bazıları geniş coğrafyalarda milyonlarca insanı etkileyerek uzun süreli insani, ekonomik ve çevresel sonuçlar doğurdu.
Bu dönemin en ağır afetlerinden biri, 26 Ağustos’ta Nepal–Çin/Tibet sınırındaki yüksek Himalaya bölgesinde meydana gelen buz-kaya çökmesi ve ardından gelişen büyük enkaz akışı ile ani seller oldu. Nepal’de 1.355 kişinin yaşamını yitirdiği doğrulanırken yaklaşık 5.000 kişi hâlâ kayıp; Tibet/Xizang tarafında da yüzlerce kişinin kayıp olduğu bildiriliyor. Arama-kurtarma çalışmaları afetin üzerinden yaklaşık iki hafta geçmesine rağmen devam ediyor.
Son aylarda Asya’da tropikal siklonlar ve bunların yol açtığı seller ile heyelanlar, Akdeniz ve Avrupa’da sıcak hava dalgaları ve orman yangınları, Pasifik Ateş Çemberi boyunca ise güçlü depremler ve volkanik faaliyetler öne çıktı. Bu gelişmeler, doğal tehlikenin büyüklüğü kadar toplumların maruziyetinin, altyapının dayanıklılığının ve erken uyarı ile afet yönetimi kapasitesinin de ortaya çıkan kayıpların boyutunu belirlediğini bir kez daha gösterdi.
Nepal'deki Betrawati–Gerkhu bölgesinin afet öncesi (12 Ağustos) ve sonrası (27 Ağustos) Sentinel-2 görüntüleri. Afet sonrasında nehir yatağındaki belirgin genişleme ve vadi tabanına yayılan sediment birikimleri görülmektedir. Kaynak: European Union, Copernicus Sentinel-2, 27 Ağustos 2026.
Uydu görüntüleri ve bilimsel değerlendirmeler, yüksek irtifadaki bir buzulun alt bölümünün koparak vadi tabanına düşmesiyle büyük bir buz-kaya çığının oluştuğunu gösteriyor. Buz, kaya ve enkaz Lhende Khola'ya ulaşarak nehir sistemleri boyunca ilerleyen yıkıcı sel dalgasını tetikledi. İlk bildirimlerde bir depremin çöküşü tetiklemiş olabileceği düşünülmüşse de USGS, başlangıçta deprem olarak değerlendirilen sismik sinyalin gerçekte buz ve kaya kütlesinin çökmesi ve ardından gelişen enkaz akışının oluşturduğu enerjiden kaynaklandığını açıkladı. Bununla birlikte buzulun neden çöktüğü henüz kesin olarak belirlenmiş değil.
Uydu görüntüleri ve bilimsel değerlendirmeler, yüksek irtifadaki bir buzulun alt bölümünün koparak vadi tabanına düşmesiyle büyük bir buz-kaya çığının oluştuğunu gösteriyor. Buz, kaya ve enkaz Lhende Khola'ya ulaşarak nehir sistemleri boyunca ilerleyen yıkıcı sel dalgasını tetikledi. İlk bildirimlerde bir depremin çöküşü tetiklemiş olabileceği düşünülmüşse de USGS, başlangıçta deprem olarak değerlendirilen sismik sinyalin gerçekte buz ve kaya kütlesinin çökmesi ve ardından gelişen enkaz akışının oluşturduğu enerjiden kaynaklandığını açıkladı. Bununla birlikte buzulun neden çöktüğü henüz kesin olarak belirlenmiş değil.
Felaketin yaşanmasında iklim değişimi sebepli bölgede buzulların hızla erimesi yanında dağ yamaçlarını bir arada tutan permafrost’un, yani kalıcı olarak donmuş zeminin erimesi. Bu durumun, ana kayanın dengesini bozarak tüm buz ve kayaların vadi boyunca aşağı doğru kaymasına neden olduğu düşünülüyor.
İklim değişimine bağlı bu bölgede erimenin çok hızlı olduğu biliniyor ancak uzmanlar buzulun çökmesinde iklim değişiminin hangi yüzdeyle etkili olduğunu belirtmek için erken olduğunu söylüyor.
Buzulların çökmesi nehir taşkınlarına göre nadir görülen bir olay olsa da 2025 yılında İsviçre'deki Birch Buzulu'nun çökerek Blatten köyünü kısmen yutmuştu. Benzer durum 2021 yılında da Himalayalar’da da gerçekleşmişti.
Bilim insanları, küresel sıcaklık artışının yüksek dağ ekosistemlerini ve polar bölgeleri kararsız hale getirdiğini ve bu tür ani, yıkıcı kütle hareketlerinin kaçınılmaz olarak artacağını belirtiyor.
Nepal'de tehlike henüz tamamen geçmiş değil
26 Ağustos'taki büyük buzul ve kaya kütlesi çökmesinin ardından buz, kaya ve molozun nehir yataklarını tıkaması sonucu bölgede doğal baraj gölleri oluştu. Uydu görüntülerinde çökme alanı yakınında iki ayrı su birikimi belirlendi. Nepal Afet Yönetimi yetkilileri, bu göller tamamen boşalmadan ikincil sel riskinin sona ermiş sayılamayacağını bildiriyor. Göllerden biri boşalmaya başlamış olmakla birlikte, diğer ve daha büyük su kütlesinin görünür bir çıkışının bulunmaması nedeniyle bölge yakından izleniyor. Nepal yönetimi aşağı havzaya kamera ve sensörler yerleştirmeyi de planlıyor.
Bu tehlike yalnızca Çin makamlarının değerlendirmesine dayanmıyor. ICIMOD (International Centre for Integrated Mountain Development), buz-kaya enkazının nehri geçici olarak tıkayarak doğal bir baraj oluşturabileceğini ve burada tutulan suyun aniden boşalmasının ikincil bir afet tehlikesi yaratabileceğini belirtiyor. ICIMOD'un hidrolojik, sismik, uzaktan algılama ve saha verileri üzerindeki incelemeleri devam ediyor.
Uluslararası kuruluşlar da devam eden riske dikkat çekiyor. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC), en az 93.000 kişinin doğrudan etkilendiğini tahmin ederken ikincil sel olasılığından duyduğu kaygıyı bildirdi. Birleşmiş Milletler Afet Riskini Azaltma Ofisi (UNDRR) Başkanı Kamal Kishore ise afetin hâlâ gelişmekte olduğuna ve yeni ardışık tehlikelerin ortaya çıkabileceğine dikkat çekti.
29 Ağustos'taki son gözlemler ise göllerden biri açısından bir ölçüde olumlu gelişmeye işaret ediyor. Uydu görüntülerine göre bu gölün yüzey alanı yaklaşık 120.000 m²'den 99.000 m²'ye geriledi ve suyun kademeli olarak boşaldığı gözlendi. Bununla birlikte buzul çökme alanının tabanında 120.000 m²'den daha büyük başka bir su kütlesinin de bulunduğu bildiriliyor; derinliği ise henüz bilinmiyor. Bu nedenle doğal baraj göllerinin gelişimi, yamaçların kararlılığı ve aşağı havzadaki nehir seviyeleri yakından izlenmeye devam ediyor.
DÜNYADA ÖNE ÇIKAN DOĞAL AFETLER
Son Güncelleme: 7 Eylül 2026
Aşağıdaki tabloda; can kaybı, etkilenen nüfus, coğrafi yaygınlık ve altyapı üzerindeki etkileri bakımından öne çıkan doğal afetler, güncel ve mümkün olduğunca resmî kaynaklardan elde edilen bilgiler doğrultusunda özetlenmiştir.
|
Tarih
|
Ülke / Bölge
|
Afet Türü
|
Öne Çıkan Etki / Güncel Durum
|
|
28 Ağustos–7 Eylül
|
Çin – Fujian, Jiangxi, Zhejiang, Guangdong
|
Tayfun Saudel / aşırı yağış / sel / heyelan
|
Saudel’in getirdiği aşırı yağışlar geniş çaplı sel ve heyelanlara yol açtı. Fujian’da 599.300 kişi riskli kıyı ve kara bölgelerinden tahliye edildi. Jiangxi’de 5 Eylül itibarıyla yaklaşık 161.500 kişi etkilendi; Suichuan’daki büyük heyelanda can kaybı ve kayıplar bildirildi.
|
|
Ağustos sonu–2 Eylül
|
Filipinler
|
Luis, Maymay ve Neneng tropikal siklonları + Habagat / sel ve heyelan
|
Tropikal sistemler ile güneybatı musonunun birleşik etkileri sonucunda 39 kişi yaşamını yitirdi, yaklaşık 9,4 milyon kişi etkilendi. Benguet’teki 15 ölümün 10’u Baguio’daki heyelanlarda meydana geldi. Baguio olayı bu toplam içinde olduğundan ayrıca listelenmemiştir.
|
|
28 Ağustos
|
Türkiye – Muğla/Fethiye
|
Orman yangını
|
Fethiye çevresindeki ormanlık alanlarda çıkan yangına havadan ve karadan müdahale edildi.
|
|
26 Ağustos–7 Eylül
|
Nepal–Çin/Tibet sınırı, Himalayalar
|
Buz-kaya çığı / enkaz akışı / ani sel
|
Yüksek irtifadaki buzul çökmesinin tetiklediği buz, kaya, çamur ve enkaz akışı Bhote Koshi–Trishuli sistemi boyunca yıkıcı sellere dönüştü. Nepal’de 1.355 kişinin yaşamını yitirdiği doğrulandı; yaklaşık 5.000 kişi hâlâ kayıp, 13.396 kişi ise kurtarıldı. Son dört günde tünel ve enkaz altından 4 kişi sağ çıkarıldı. Tibet/Xizang tarafında ise 43 kişinin yaşamını yitirdiği doğrulandı, 519 kişi kayıp. Nepal’deki ön hasar değerlendirmesine göre yaklaşık 7.570 konut, 55 km yol, 37 motorlu araç köprüsü, 68 asma köprü ve 1.806 hektar tarım alanı etkilendi; 13 hidroelektrik projesinde toplam 783 MW üretim kapasitesi zarar gördü.
|
|
25 Ağustos
|
ABD – Hawaii/Kīlauea
|
Volkanik aktivite
|
Kīlauea’daki devam eden eruptif faaliyet kapsamında lav püskürmeleri ve volkanik gaz çıkışları izlendi.
|
|
23–26 Ağustos
|
Vietnam – Güney Çin
|
Tayfun Narra / aşırı yağış ve sel
|
Tayfun ve ilişkili şiddetli yağışlar taşkınlara, tahliyelere ve ulaşım ile altyapıda aksamalara yol açtı.
|
|
23 Ağustos
|
Gine – Conakry
|
Şiddetli yağış / sel / heyelan
|
Yoğun yağışların ardından sel ve heyelanlar meydana geldi; yerleşim alanları ve altyapı zarar gördü.
|
|
20–23 Ağustos
|
Kuzey Makedonya – Sırbistan
|
Orman yangınları
|
Sıcak, kuru ve rüzgârlı koşullarda çok sayıda yangın çıktı; bazı yerleşimlerde tahliyeler gerçekleştirildi.
|
|
20 Ağustos
|
Peru
|
M6,7 deprem
|
Güçlü deprem geniş bir bölgede hissedildi; hasar ve artçı sarsıntılar izlendi.
|
|
17 Ağustos
|
Güney Kore – Geoje ve çevresi
|
Aşırı yağış / sel / heyelan
|
Şiddetli yağışlar su baskınları ve heyelanlara neden oldu; ulaşım ve yerleşim alanları etkilendi.
|
|
15 Ağustos
|
Endonezya – Doğu Nusa Tenggara
|
M7,7 deprem
|
Güçlü deprem geniş bir bölgede hissedildi; kıyı bölgeleri tsunami tehlikesi açısından değerlendirildi.
|
|
14–17 Ağustos
|
Belçika – High Fens
|
Orman/arazi yangını
|
High Fens doğal alanında yangınlarla mücadele edildi; sıcak ve kuru koşullar yangın riskini artırdı.
|
|
14 Ağustos
|
Hırvatistan – Omiš çevresi
|
Orman yangını
|
Dalmaçya kıyısındaki yangın yerleşim alanlarını tehdit etti; geniş çaplı söndürme çalışmaları yürütüldü.
|
|
13–26 Ağustos
|
Endonezya – Krakatau
|
Volkanik aktivite
|
Volkanik aktivite ve kül emisyonları nedeniyle çevredeki tehlike alanlarına ilişkin uyarılar sürdürüldü.
|
|
13–16 Ağustos
|
Yunanistan
|
Orman yangınları
|
Yüksek sıcaklık, kuru hava ve rüzgârın etkisiyle farklı bölgelerde yangınlar çıktı; tahliyeler gerçekleştirildi.
|
|
10–17 Ağustos
|
Japonya – Sakurajima
|
Volkanik aktivite
|
Patlamalar ve kül emisyonları devam etti; çevredeki yerleşimler için volkanik tehlike uyarıları yapıldı.
|
|
8–17 Ağustos
|
İtalya – Etna
|
Volkanik aktivite
|
Etna’da lav ve kül püskürmeleri izlendi; zaman zaman hava ulaşımını etkileyebilecek kül bulutları oluştu.
|
|
10 Ağustos
|
Kolombiya
|
M7,4 deprem
|
Güçlü deprem Kolombiya ve çevre bölgelerde hissedildi; artçı sarsıntılar ve olası hasarlar izlendi.
|
|
29 Temmuz–5 Ağustos
|
Guatemala – Fuego
|
Volkanik aktivite
|
Fuego Yanardağı’nda patlamalar, kül ve piroklastik aktivite nedeniyle çevredeki yerleşimler için uyarılar yapıldı.
|
|
28 Temmuz
|
Japonya – Kumamoto/Kyushu
|
Deprem
|
Kyushu bölgesinde meydana gelen deprem geniş bir alanda hissedildi; artçı sarsıntılar takip edildi.
|
|
19 Temmuz
|
Peru – Junín/Chupaca
|
Depremler
|
Orta Peru’daki sarsıntılar bölgedeki yerleşimlerde hissedildi; hasar değerlendirmeleri yapıldı.
|
|
17 Temmuz
|
Çin – Chongqing
|
Heyelan
|
Şiddetli yağışlarla ilişkili büyük heyelanda 51 kişi yaşamını yitirdi.
|
|
15 Temmuz
|
ABD – Hawaii/Kīlauea
|
Volkanik aktivite
|
Kīlauea’daki eruptif dönem kapsamında lav püskürmeleri ve volkanik gaz emisyonları kaydedildi.
|
|
Temmuz 2026
|
İspanya
|
Orman yangınları
|
Sıcak hava ve kurak koşullar altında çeşitli bölgelerde geniş alanları etkileyen yangınlar meydana geldi.
|
|
9–12 Temmuz
|
Çin – Tayvan – Japonya
|
Tayfun Bavi
|
Tayfun Japonya’nın güney adaları ve Tayvan’ı etkiledikten sonra Çin’in doğu kıyısına ulaştı. Geniş çaplı tahliyeler gerçekleştirildi; hava ve kara ulaşımında ciddi aksamalar yaşandı.
|
|
Temmuz başı
|
Çin – Guangxi
|
Tayfun Maysak / aşırı yağış ve sel
|
Sonradan açıklanan bilançoya göre Maysak ve beraberindeki seller Guangxi’de en az 159 kişinin yaşamını yitirmesine, 10 kişinin kaybolmasına yol açtı. Şehirlerde ciddi seller ve rezervuar taşmaları meydana geldi.
|
|
Haziran sonu–Temmuz başı
|
Batı ve Güney Avrupa
|
Aşırı sıcaklık / sıcak hava dalgası
|
Birçok ülkede mevsim normallerinin çok üzerinde sıcaklıklar görüldü; sağlık uyarıları, yangın riski ve enerji talebinde artış yaşandı.
|
|
24 Haziran
|
Venezuela
|
M7,2–7,5 deprem dizisi
|
Venezuela ve çevre ülkelerde hissedilen güçlü sarsıntılar meydana geldi; artçı depremler izlendi.
|
|
11–17 Haziran
|
Endonezya – Lewotobi Laki-Laki
|
Volkanik patlama
|
Güçlü patlamalar ve yüksek kül sütunları hava ulaşımını ve çevredeki yerleşimleri etkiledi; güvenlik bölgesi uygulandı.
|
|
7 Haziran
|
Filipinler – Mindanao
|
M7,8 deprem
|
Güçlü deprem Mindanao ve çevresinde geniş alanda hissedildi; kıyı bölgeleri tsunami tehlikesi açısından izlendi.
|
|
25 Mayıs
|
Çin – Chongqing
|
Aşırı yağış / sel / heyelan
|
Şiddetli yağışlar seller ve heyelanlara yol açtı; yerleşimler, yollar ve tarım alanları etkilendi.
|
|
19 Mayıs
|
Güney ve Orta Çin
|
Şiddetli yağış / sel / heyelan
|
Yaygın yağışlar çok sayıda bölgede taşkın ve heyelanlara neden oldu; tahliyeler gerçekleştirildi.
|
|
18 Mayıs
|
Çin – Guangxi
|
M5,2 deprem
|
Deprem bölgedeki yerleşimlerde hissedildi; yerel hasar değerlendirmeleri gerçekleştirildi.
|
|
13–14 Mayıs
|
Hindistan – Uttar Pradesh
|
Şiddetli fırtına / yıldırım / aşırı yağış
|
Kuvvetli fırtına, yıldırım ve yağışlar can kayıplarına ve maddi hasara neden oldu.
|
|
3 Mayıs
|
Kenya
|
Sel / heyelan
|
Şiddetli yağışların ardından seller ve heyelanlar meydana geldi; yerleşimler ve ulaşım altyapısı zarar gördü.
|
|
2 Mayıs
|
Brezilya – Pernambuco/Paraíba
|
Aşırı yağış / sel
|
Yoğun yağışlar kuzeydoğu Brezilya’da su baskınlarına, tahliyelere ve altyapı hasarına yol açtı.
|
Kaynaklar
- Nepal Ministry of Foreign Affairs. Daily Situation Update on Bhote Koshi River Floods – 07 September 2026. Nepal’deki güncel can kaybı, kayıp ve kurtarılan kişi sayıları ile arama-kurtarma çalışmalarına ilişkin resmî durum raporu.
https://www.mofa.gov.np/content/1879/daily-update-07-september-bhote-koshi-flood/
- Nepal Ministry of Foreign Affairs. Daily Situation Update on Bhote Koshi River Floods – 06 September 2026. Hızlı hasar değerlendirmesi (RDNA); konut, yol, köprü, tarım alanları ve hidroelektrik altyapısındaki hasara ilişkin veriler.
https://www.mofa.gov.np/content/1878/daily-update-6-september-2026/
- Xinhua. Update: 43 dead, 519 missing after mudslide hits border port in China’s Xizang. 6 Eylül 2026. Tibet/Xizang tarafındaki son doğrulanmış can kaybı ve kayıp sayıları ile arama-kurtarma çalışmalarına ilişkin güncelleme.
https://english.news.cn/20260906/c7070ebe266b4338bf2206805140c36c/c.html
- Xinhua. 599,000 evacuated over rainstorms in east China province. 5 Eylül 2026. Tayfun Saudel ve aşırı yağışlar nedeniyle Fujian’da 599.300 kişinin tahliye edilmesi ve Jiangxi’deki etkiler.
https://english.news.cn/20260905/437c710521864d7784765bfce2ef64f5/c.html
- Xinhua. Mudslide in east China’s Jiangxi leaves 1 dead, 11 missing. 6 Eylül 2026. Saudel’in getirdiği şiddetli yağışların ardından Suichuan’da meydana gelen heyelan ve arama-kurtarma çalışmaları.
https://english.news.cn/20260906/015c3111f5d64e2db7ffa11f8798acb1/c.html
- Reuters. Nepal flood losses estimated at $2.56 billion, official says. 4 Eylül 2026. Nepal Ulusal Afet Risk Azaltma ve Yönetim Kurumu (NDRRMA) verilerine dayanan ekonomik kayıp, konut ve altyapı hasarı değerlendirmesi.
https://www.reuters.com/business/environment/nepal-flood-losses-estimated-256-billion-official-says-2026-09-04/