SUNUŞ
Anadolu’nun nice cevherli insanları vardır ki,
kendilerini geliştirecek bir mecra bulamamaktan
ötürü, yaşadıkları beldede unutulup giderler. Başına talih kuşu konan bazılarının ise birden hayatlarının seyri ve rengi değişir.
Kütahyalı Ressam Ahmed Yakupoğlu da bu bahtı
yâr doğanlardan birisidir. Kendisi 1920 yılının Kasım ayında Kütahya’da dünyaya gelir. Liseyi bitirene kadar tahsilini doğup büyüdüğü şehirde sürdürdükten sonra, çocukluğundan beri aşırı ilgi duyduğu ressamlığı meslek edinmek üzere İstanbul’a gelirse de elinden bir tutan olmadığı için Güzel San‘atlar Akademisi’ne kaydını gerçekleştiremez. Me’yûs bir hâlde Kütahya’ya dönüp elinden geldiğince resim çalışmalarına devam eder.
Derken, 1941 yılı baharında Prof. Dr. Süheyl Ünver
(1898-1986) Kütahya’yı ziyaret ettiğinde, Tarihî Kütüphanesi’ndeki yazma eserler üzerine tetkikler yaparken, kendisine resim heveskârı genç Ahmed’i tanıtırlar. Hoca onun çizdiklerini takdirle seyreder, arzusunu öğrenince de, İstanbul’da resim tahsili yapabilmesi için maddî ve manevi
himâyesine alır. Güzel Sanatlar Akademisi’nin Resim bölümünde Ressam Feyhaman Duran’a (1886-1970) talebe olan Ahmed, 1941-1945 yılları arasında şahsını evlâdı gibi seven Feyhaman Bey’in atölyesine devamla buradan mezun olur. Aynı senelerde Süheyl Hoca’dan minyatür, Ressam Halil Dikmen’den (1907-1964) de ney meşk eder. Bu birikimiyle ileriki yıllarda Kütahya’da Türk musikisi ve nây ile meşgul olan gençlerin topluluk kuracak kadar artmalarına vesile olur.
Süheyl Ünver ve Feyhaman Duran hocaları, resimlerinde onun tarihî mekânlara ağırlık
vermesi tavsiyesinde bulunurlar. Tarihî eserleri ve abideleri resm ederken, sanatkârımızın
hassasiyetle uyguladığı bir husus da, manzaraya münasip düşmeyecek bir elektrik direği, viyadük, modern bina gibi sonradan eklenmişleri kendi tabiriyle “istimlâk etmesi”, fırçasını onlardan esirgemesidir! Mezuniyetini müteakip Ahmed Bey gâh Kütahya’da, gâh İstanbul’da ikamet eder; bu yıllarda artık Ünver ailesinin bir ferdi hâline gelerek daima aranır ve onların evinde kalır. Ayrıca İstanbul’un kültür ve san ‘at çevrelerinde
de kendisini sevip takdir eden dostlar edinir. Bu
kabil dostları arasında ilk hatırlanacak olanlar Kubbealtı Vakfı’nın kurucuları olan Ayverdi ailesidir. Şu satırların yazarı da 1957’de tanıştığı Ahmed Ağabeyi ile son yıllarına
kadar yakınlığını sürdürmüştür.
Bir ibâdet neşvesiyle, durup dinlenmeden her gününü resim ve musiki ile değerlendiren Sufi-meşrep ressamımız, 1964 yılına kadar isminin ardındaki Çalışel soyadını, bu tarihten sonra aile lakabı olan Yakupoğlu’na çevirir.
Resmî bir vazife almadan sadece Kütahya için yaşar. Bu şehrin Maltepe semtinde tarihî çizgilerle inşa ettirdiği evinin hemen yamacına, çinilerle bezediği bir mescit yaptırır. Çinili Cami, artık Kütahya’nın rumuzlarından sayılmaktadır.
Konuşma tarz ve üslûbuyla bile Kütahyalı olmaktan ayrılmayan Yakupoğlu, hayatı boyunca maddiyâtı ayakları altına almayı bilenlerden olduğu için evini, kütüphanesini ve bütün eserlerini Dumlupınar Üniversitesi’ne bağışlamıştır. Son on yılını yaşlılığın zahmetleriyle önce İzmir, sonra Kütahya’da geçiren Yakupoğlu, 2 Ekim 2016 Pazar günü, 96 yaşını tamamlamak üzereyken ebedî âleme intikal etmiş, ertesi günü de tarihî Hıdırlık kabristanında anacığının koynuna sırlanmıştır.
Boğaziçi, Anadolu Yakası (İstanbul 1983); Rengârenk Kütahya (İstanbul 1991, 2012), bu eserinin girişine bizzat yazdığı, Kütahya’dan ve kendisinden bahsettiği takriben 35 sahifelik bölüm
okunmaya değer; Minyatürlerle Nasreddin Hoca Hikâyeleri (İstanbul 1999); Resimde İstanbul ve
İstanbul Ressamı Ahmed Yakupoğlu (Ankara 2002) isimli dört matbu eseriyle, bu aziz ressamımız
çizdiği güzelliklerin geniş kitlelere yayılmasına da imkân sağlamıştır.
Vefatından sonra Ahmed Yakupoğlu için TOKİ tarafından 2016 yılında neşredilen iki cilt
hacmindeki Ahmed Yakupoğlu kitabı bir kadirşinaslık örneği olarak hatırlanacaktır.